Ableton - Pyntago electronic music producer school

Side-chaining in Ableton Live

Eén van de redenen dat Ableton de afgelopen tien jaar zo'n opmars heeft gemaakt, is volgens veel gebruikers dat het zo intuïtief werkt. Dit wordt gelijk duidelijk wanneer je side-chaining bij Ableton effecten toepast.

Wat is side-chaining?
Hoewel voor veel producers side-chaining hetzelfde is als side-chain compressie, is side-chaining iets breder dan dat. Je komt side-chaining namelijk ook tegen bij andere effecten, bijvoorbeeld gates en autofilters. De kern van side-chaining is dat je deze effecten kunt laten reageren op het volume van een ander spoor. Side-chaining is dus meer een principe dan een specifiek effect.

Side-chain compressie
Om side-chain compressie uit te leggen, is het goed om eerst te weten wat een compressor doet. Simpel gezegd maakt een compressor het signaal zachter als het signaal dat erin gaat harder wordt. Ik leg het altijd uit aan de hand van een vocalist. Een goede vocalist beweegt de microfoon verder bij zijn mond vandaan als hij harder zingt. Daardoor wordt het uitgangssignaal zachter, en worden de volumepieken afgevlakt. Dat is precies wat een compressor ook doet.

Er is veel meer over compressie te zeggen, maar dit is voldoende om te begrijpen wat side-chain compressie is. Als je een compressor op een spoor plaatst, dan reageert de compressor op het volume van dat spoor. Door echter de side-chain op de compressor te activeren, kun je hem laten reageren op het volume van een ander spoor. Hiermee kun je bijvoorbeeld een synth of bas wegdrukken op het moment dat de kickdrum klinkt

Side-chain compressie in Ableton Live

In Ableton begint side-chain compressie met het plaatsen van een compressor op een kanaal. Vervolgens moet je de side-chain activeren. Om dit te doen, klik je eerst op het driehoekje linksboven op de compressor. Er komen nu allerlei extra opties voor de compressor tevoorschijn. Helemaal links klik je nu op de 'Sidechain' knop, waarmee je de side-chain activeert. Nu moet je alleen nog bij 'Audio From' aangeven op welk kanaal de compressor reageert. Zie ook het plaatje hieronder.

Als de side-chain is geactiveerd, dan is het tijd om de compressor zelf in te stellen, zodat je het gewenste resultaat krijgt. De eerste knop om in te stellen is de 'Threshold', waarmee je bepaalt op welk moment de compressor gaat werken. Hoe lager je de threshold instelt, hoe eerder de compressor reageert en hoe meer het signaal zachter wordt gemaakt. Het effect van de compressor kun je links van de output meter zien, onder 'G R' (Gain Reduction).


Als de threshold eenmaal is ingesteld, is het tijd voor de ratio, waarmee je bepaalt hoe hard de compressor werkt. Ten slotte zijn de attack en release aan de beurt, waarmee je bepaalt hoe snel de compressor reageert. Daarmee bepaal je dus ook het ritme waarmee een geluid wordt weggedrukt. De attack kun je over het algemeen tussen de 0,5 en 10 milliseconden (ms) laten staan, maar het instellen van de release heeft grote gevolgen. Een korte release zorgt ervoor dat een geluid slechts kort wordt weggedrukt, terwijl een lange release zorgt dat het lang wordt weggedrukt. Bij een te lange release wordt het geluid continu weggedrukt, dus hou de gain reduction meter in de gaten. Als side-chain compressie goed wordt toegepast, dan helpt het bij het versterken van de groove.

In de video hiernaast kun je zien hoe je een pad geluid kunt wegdrukken op het ritme van de kickdrum.

Side-chain gating in Ableton Live

Zoals al eerder gezegd, side-chaining kan ook op andere effecten worden toegepast, zoals gates. Een gate is als een poort, die alleen een signaal doorlaat als het boven een bepaald drempel volume komt. Dat drempel volume stel je in met de threshold, en met attack, hold en release bepaal je hoe lang de gate openblijft. De volumeknop onder de input meter geeft aan hoe ver de gate dichtklapt als het signaal onder de threshold komt.

Het activeren van side-chain gating werkt in Ableton net als bij side-chain compressie. Eerst moet de gate op het spoor worden gezet waarvan je het geluid wilt bewerken. Klik daarna op het driehoekje linksboven op de gate. Zet de side-chain bij de uitgeklapte extra opties aan en kies het kanaal dat je wilt gebruiken om de gate te besturen.  Zie ook het plaatje hieronder.

Als je de threshold goed instelt, dan zul je merken dat het spoor waar de side-chain gate op staat alleen te horen is wanneer er signaal bij de side-chain binnenkomt. Hoe zou je dit in de praktijk gebruiken? Door bijvoorbeeld een constante lage bastoon te nemen, op dit spoor een side-chain gate te plaatsten en de side-chain te besturen met een kickdrum. Door attack, hold en release op de gate in te stellen volgens het volumeverloop van de kickdrum, zal het lijken als of de bastoon en de kickdrum één geluid zijn. Zo kun je een kickdrum dus meer bas geven.

In het filmpje hiernaast krijgt een synthstab meer bas door op een ander spoor een continu bijpassend basakkoord te spelen, en die dan met side-chain gating hoorbaar te maken op het ritme van de stab.

Side-chain filtering in Ableton Live

Bij het Auto Filter in Ableton kun je frequentie op het volume van het binnenkomende signaal laten reageren. Dit doe je door aan de rechterkant bij het 'envelope' gedeelte met de bovenste knop een positive of negatieve amount in te stellen. De filterfrequentie reageert nu op het binnenkomende volume. Met de 'Attack' en 'Release' is vervolgens te regelen hoe strak het volume wordt gevolgd.

Door bij het Auto Filter op het driehoekje te klikken, komen ook hier de side-chain mogelijkheden tevoorschijn. Het werkt hetzelfde als bij side-chain compressie en side-chain gating, behalve dat  hier de frequentie van het filter wordt bestuurd. Iets dat je hiermee kunt doen, is een bas affilteren op het moment dat een kickdrum klinkt. Tussen de kickdrums gaat het filter dan open, wat een typische off-beat bas geeft. De truc is om de filter envelope amount negatief te maken, zoals in het filmpje hiernaast aan het einde is te zien.